بخش دوم  نمونه سئوالات  کتاب نهضت های اسلامی  صد سال اخیر  از شهید آیت الله مطهری

1-             نظر سیدجمال در مورد فلسفه الهی اسلامی:

ارزش قائل بود و فلسفه تدریس می کرد. شاگرد وفادارش را محمد عبده را به مطالعه فلسفه وادار  کرد.  دو دستنویس  از اشارات بو علی  به خط خود نوشته . " نجات "  بوعلی و همچنین " البصائر النصیریه "  ابن ساوجی و علی الظاهر  هر قسمتی از  " منطق المشرقین "  بو علی را برای اولین بار چاپ  و نشر کرد.

2-              این سخن از کیست؟ و نام کتاب ؟  "  فلسفه با فکر  شیعی سازگارتر است تا فکر سنی"

احمد امین – کتاب  ظهر الاسلام

3-              دو جبهه برای طرح همبستگی  دین و سیاست از نظر سید جمال:

جبهه استبداد داخلی و جبهه استعمار خارجی  ( بالا بردن  شعور مذهبی مسلمانان برای مبارزه با استبداد داخلی و استعمار خارجی )

4-             اندیشه علمانیت چیست؟ و نام قهرمان بزرگ آن ؟

کوشش هائیکه بعدها متقابلاً  از طرف عمال استعمار  در جهت  جدایی دین از سیاست ( سکلاریسم) به عمل آمد  به نام " علمانیت " معروف شد.  قهرمان بزرگ آن آتاتورک .

5-             تعریف اتحاد اسلام :

منظور اتحاد مذهبی  که امری غیر عملی است نیست ، منظور اتحاد جبهه ای و سیاسی بود یعنی تشکیل  صف واحد در مقابل دشمن غارتگر.

6-             تعصب باید چگونه باشد؟

به معنی " تصلب " و غیرت . حمایت از معتقدات معقول و منطقی.

7-             سر سیداحمدخان که بود؟

رهبر مسلمانان هند بود. در سفر به انگلیس اندیشه مبارزه از ذهنش خارج شد. مبارزه " حزب مسلم لیک" را که " اقبال " یکی از ارکان آن بود  تخطئه کرد. به نظرش تنها راه جلب حمایت انگلیس در مقابل هندوان است. مبلغ تمدن و فرهنگ غرب بود. قرآن را با دید حسی و  دید مادی غربی تفسیر می کرد.

8-             نام مقاله سید جمال و در آن انگلیس را به چه چیزی تشبیه کرد؟

"اسطوره "  در عروه الوثقی – به  پرستشگاهی بزرگ که گمراهان به آن پناه برده و اوهام  هراس انگیز  ایشان را از پای در می آورد.

9-             آرمان اصلاحی سید جمال و جامعه ایده آلش در جامعه اسلامی در چه خلاصه می شود؟

جامعه اسلامی که وحدت بر سراسر آن حاکم باشد.

10-         سلسه مزایا و امتیازات  سیدجمال چیست؟

 از نظر طبیعی:  الف- هوش و استعداد خارق العاده  ب- نفوذ کلام و قدرت القاء و تلقین فوق العاده

  از نظر اکتسابی :  الف- فرهنگش فرهنگ اسلامی بوده و تحت نظر علمای بزرگی رشد کرده      ب- آشنایی با زمان و جهان خود

                             ج-  جهان اسلام را می شناخت.      ( مسافرت)                د- اطلاع از اوضاع اقتصادی و ........کشورهای اسلامی.                   

11-         اسامی اساتید و علماء سیدجمال:

الف- خاتم الفقها ء  حاج شیخ مرتضی انصاری  اعلی الله مقامه

ب- حکیم و فیلسوف  عالیقدر  بزرگ آخوند ملا حسینقلی همدانی    ج- آقا سید احمد تهرانی کربلایی

د- سید سعید حبوبی شاعر و عارف و مجاهد  بزرگ عراقی

12-         پس از سیدجمال دومین شخصیت بعنوان مصلح  در جهان تسنن ؟             

شیخ محمد عبده

13-         وجه تمایز سیدجمال و شیخ محمد عبده:

توجه خاص محمد عبده به بحران اندیشه  مذهبی مسلمانان در اثر برخورد با تمدن  غربی و پیدا کردن راه حل بود. (مسئله اسلام و مقتضیات زمان).

14-         مسائلی که سید جمال طرح نکرده  و محمد عبده طرح کرده است؟

الف- فقه مقارن از مذاهب چهارگانه         ب-  دخالت دادن مبانی فلسفی  حقوق  در اجتهاد     ج- ایجاد نظام حقوقی جدید در فقه        

ح- تمایز قائل شدن  میان عبادات و معاملات (تمایز بین امور معنوی و اخروی  با دنیوی)

ج- دید خاص درباره اجماع و اینکه  اعتبار اجماع  همان  اعتبار  افکار عمومی است.

د- اصل شورا در اسلام  ،همان  اصل دموکراسی که غرب   قرنها بعد مطرح کرده است.

15-         عبده با سیدجمال در چند جهت اختلاف نظر داشت؟

دو جهت – الف- سید جمال انقلابی فکر میکرد و عبده طرفدار اصلاح تدریجی بود.     

                 ب-  سید مبارزه با استعمار را سرلوحه کار قرار داده بود  ولی عبده معتقد بود که آموزش و تربیت دینی جامعه تقدم دارد بر آموزش و                  

                          پرورش سیاسی آنها و بر هر حرکت سیاسی.